Plaats een weddenschap bij TOTO, Unibet of bet365 en je krijgt na het afronden vaak een knop te zien: deel je bet. Eén tik en je inzet verschijnt als kaartje in een WhatsApp-groep of op Instagram, compleet met odds en potentiële winst. De Kansspelautoriteit vindt dat dit niet langer kan. Begin februari riep de toezichthouder alle Nederlandse vergunninghouders op om de functie per direct uit hun apps te halen.
Wat de deelknop precies doet
De functie werkt bij de meeste bookmakers hetzelfde. Je zet geld op een wedstrijd, de app genereert automatisch een grafisch kaartje met de gekozen uitslag, de odds en soms het inzetbedrag. Dat kaartje stuur je door via WhatsApp, Facebook of e-mail, of je plaatst het direct op social media. Voor de aanbieder is het goedkope marketing: iedere speler die een bet deelt, trekt ongemerkt nieuwe spelers aan. Voor de ontvanger ziet het eruit als een tip van een vriend, niet als reclame.
Bij internationale bookmakers bestaat zo'n "bet slip sharing"-functie al jaren als groeimiddel, los van de Nederlandse markt. Een flink deel van de hier vergunde aanbieders nam de functie de afgelopen jaren vrijwel ongewijzigd over, vaak als onderdeel van een internationale appversie die niet speciaal voor de Nederlandse regels was aangepast. Daardoor zat de deelknop in apps terwijl niemand expliciet had getoetst of hij hier wel door de beugel kon.
Waarom de toezichthouder dit als reclame ziet
En daar wringt het probleem. Volgens de Wet op de kansspelen mag gokreclame kwetsbare groepen niet bereiken: minderjarigen, jongvolwassenen en mensen met een gokprobleem. Een aanbieder houdt daar normaal rekening mee bij het inkopen van advertenties. Bij de deelknop verliest de aanbieder dat overzicht volledig, omdat de speler zelf bepaalt wie het kaartje ontvangt. Een broer van achttien, een collega die net van een gokverslaving afkickt, het maakt voor de functie niets uit. De Kansspelautoriteit noemt dit daarom een vorm van ongecontroleerde werving en stelt dat het indruist tegen de reclameregels waaraan vergunninghouders zich moeten houden.
Dat die zorg niet uit de lucht komt vallen, laat ook ander onderzoek zien. Het aantal mensen met gokproblemen in Nederland is de afgelopen jaren hard gestegen, een trend die we eerder uitgebreid beschreven in ons artikel over de groei van gokverslaving in Nederland. Juist jongvolwassenen, de groep die het vaakst via vriendennetwerken met gokken in aanraking komt, vormt daarbinnen een groeiend aandeel. Een functie die weddenschappen letterlijk via vrienden en familie verspreidt, voedt precies dat mechanisme.
Wat aanbieders nu moeten doen
De oproep van de Ksa is geen vrijblijvend advies. Vergunninghouders die vast blijven houden aan de deelfunctie, lopen het risico op een handhavingstraject, met een last onder dwangsom als stok achter de deur. Een aantal grote namen heeft de knop inmiddels al stilgezet of flink beperkt, andere aanbieders werken nog aan een oplossing. Dat gaat verder dan alleen een knopje weghalen: sommige partijen moeten hun hele deelfunctionaliteit uit de broncode van de app verwijderen, inclusief de automatische kaartjesgenerator die op de achtergrond draait. Dat kost meer tijd dan een simpele update, vooral bij aanbieders die hun Nederlandse app op dezelfde codebase bouwen als de internationale versie. De toezichthouder houdt de voortgang in de gaten en grijpt in waar dat nodig is. Twijfel je of je favoriete app nog legaal gokt, dan kun je dat overigens altijd zelf controleren bij de vergunninglijst van de toezichthouder.
Onderdeel van een breder offensief tegen gokreclame
De deelknop staat niet op zichzelf. Dit jaar moesten BetCity en TOTO al hun Mbappé-campagne terugtrekken omdat die te veel jongeren aansprak, iets waar we eerder over schreven in dit artikel over de weggehaalde Mbappé-reclame. Daarnaast ligt er een voorstel voor een vrijwel compleet reclame- en bonusverbod voor online casino's, dat we behandelden in ons stuk over het aankomende reclameverbod. De lijn is duidelijk: elke vorm van gokreclame die zich indirect richt op jongvolwassenen of kwetsbare spelers, komt onder druk te staan. De deelknop was daarbij een van de makkelijkste doelwitten, omdat ze letterlijk via vriendennetwerken werkt en zich volledig buiten het zicht van de reclameregels afspeelt.
Voor de sector zelf is dit geen verrassing meer. Brancheorganisaties zagen de ingreep al aankomen, nadat eerdere signalen over influencermarketing en verkapte reclame via livestreams al tot waarschuwingen hadden geleid. De deelknop paste in dat rijtje: een functie die op het eerste gezicht onschuldig lijkt, maar die bij nadere analyse precies de doelgroep bereikt die extra bescherming nodig heeft.
Zo herken je of een app de knop nog gebruikt
Wil je weten of jouw bookmaker nog meedoet aan deze praktijk? Let op een paar dingen. Krijg je na het plaatsen van een weddenschap een deel- of exportoptie te zien, dan gebruikt de app de functie nog. Ontvang je zelf een kaartje van een vriend met odds en een inzetbedrag erop, dan komt dat waarschijnlijk uit een app die nog niet is aangepast. Meld dit gerust bij de Kansspelautoriteit zelf, die actief toezicht houdt op naleving en de details van het beleid publiceert op de eigen website. Een tweede signaal is subtieler: let op of een kaartje dat je van een vriend krijgt, nog een directe knop bevat om zelf een account te openen of een bonus te claimen. Dat soort doorklikmogelijkheden verdwijnt als eerste zodra een aanbieder de functie serieus aanpakt, ook als het kaartje zelf nog even blijft bestaan.
Wat je morgen anders ziet in je gokapp
Verwacht niet dat elke app vandaag al is bijgewerkt. Grote aanbieders passen hun software meestal binnen enkele weken aan na zo'n oproep, kleinere partijen nemen soms langer de tijd. Merk je dat de deelknop nog gewoon werkt bij jouw bookmaker, dan weet je nu waarom dat eigenlijk niet meer zou mogen. En de volgende keer dat een vriend je appt met een kaartje vol odds, is het misschien slimmer om die inzet gewoon voor jezelf te houden.